13 دقیقه

صرفاً نمی‌شود به انسان‌هایی که نسبت به وقایع، محتاط هستند و عاقلانه عمل می‌کنند، برچسب منفی نگری زد، اما اگر انسانی از هر اتفاقی که می‌افتد، فقط جنبه منفی‌اش را می‌بیند و افکارش همیشه تیره و تار و مملو از بی اعتمادی و اضطراب است، می‌توانید بگویید که او منفی نگر است.

منفی گرا بودن از شخص، انسانی بی اعتماد به نفس می‌سازد که هر اتفاق بدی را به خود نسبت می‌دهد و مدام در حال مقصر شمردن خود یا لعن و نفرین دنیا و آدم‌هایش است. این طور نیست که همه‌ی ما فقط باید در زندگی بخندیم و سرخوشانه به هر اتفاقی که افتاد بی توجه باشیم، هر کسی در زندگی لحظات سخت و ناامید کننده را می‌گذراند، اما این « مدام » و « پشت سر هم » منفی اندیشیدن است که شما را کم کم تبدیل به یک آدم منفی گرا می‌کند.

ذهنتان را مانند خانه‌ای تصور کنید که شما در آن ساکن هستید؛ افکاری که به ذهنتان وارد می‌شوند، اعضای خانواده‌ی شما هستند که هر کدام وقتی از بیرون خانه برمی‌گردند، خبری همراه خود می‌آورند. پدر خانواده وارد خانه می‌شود و می‌گوید امروز تصادف کرده‌ام، جنبه‌ی منفی این خبر خراب شدن ماشین و جنبه‌ی مثبت آن سالم بودن پدر است. مادر خانواده وارد خانه می‌شود و می‌گوید که امروز یک گربه زخمی را کنار خیابان پیدا کرده و همراه خود به خانه آورده است، جنبه‌ی منفی این خبر، وارد شدن یک حیوان کثیف و زخمی که نیاز به مراقبت دارد به خانه است و جنبه مثبت آن، کمک کردن به یک حیوان بیچاره و نجات آن از مرگ است. خواهر خانواده وارد خانه می‌شود و می‌گوید که به ساعات کاری‌اش در بیمارستان اضافه شده است، جنبه‌ی منفی این خبر نبودن او در خانه و کمکش در کارهای منزل و جنبه‌ی مثبتش پیشرفت او در شغل و افزایش حقوقش است.

اتفاقات دانه به دانه می‌افتند و خبرها یک به یک به گوش شما می‌رسد، با شنیدن هر خبر، شما می‌توانید آرامش خود را حفظ کرده و با در نظر گرفتن جنبه‌های مثبت، هم به آرامش خود و هم به نظم خانه کمک کنید و یا فقط با دیدن جنبه‌ی منفی خبر، مدام در تلاطم و آشوب باشید و در آخر سردرد بگیرید. پس این را بدانید که انتخاب با شماست؛ می‌توانید از هر اتفاق بدی یک جنبه‌ی مثبت بسازید و از آن درس بگیرید و با قدرت و انرژی بیشتری به راهتان ادامه دهید و یا غمگین و افسرده یا عصبی و متشنج به بدتر شدن اوضاع دامن بزنید. افکار منفی مانند سیاه چاله‌ای هستند که اگر گیر آن بیفتید، دیگر به راحتی نمی‌توانید بیرون بیاید و در بعضی مواقع شاید واقعاً به کمک یک روانشناس احتیاج پیدا کنید.

خصوصیات افراد منفی گرا

1.این افراد همیشه نگران هستند

همه‌ی ما در زندگی‌مان انسان‌هایی را دیده‌ایم که دائماً در مورد همه چیز نگران هستند و در هر کاری که می‌خواهند انجام بدهند، به اتفاقات بدی که می‌تواند بیفتد فکر می‌کنند؛ مثلاً وقتی می‌خواهند به مسافرت بروند، پیش خودشان می‌گویند: نکند تصادف کنیم؟ یا وقتی می‌خواهند غذایی از بیرون سفارش بدهند، می‌گویند: نکند مسموم شویم؟ این افراد در مورد هر کاری که می‌خواهند انجام بدهند، احساس بدی دارند و از آن لذت کافی را نمی‌برند.

2.به شما دستور می‌دهند

معمولاً افراد منفی نگر، دوست دارند برای دیگران تعیین تکلیف کنند که چه کاری را انجام بدهند و چه کاری را انجام ندهند؛ بدون اینکه در نظر بگیرند زندگی هرکسی دارای شرایط ویژه خود است و هرکس مختار است کاری را که به صلاح خودش می‌داند، انجام بدهد. این ویژگی افراد منفی نگر نشان می‌دهد که آن‌ها از حل کردن مشکلات زندگی خود عاجز مانده و حالا می‌خواهند با مشورت دادن به دیگران، این جای خالی را پر کنند.

3.اخبار بد را مثل سریال دنبال می‌کنند

یکی از کارهایی که به آدم‌های هدف گرا و آدم‌هایی که به دنبال موفقیت هستند توصیه می‌شود، این است که از پیگیری اخبار دست بردارند، چه برسد به اخبار بد! خبرهای نا امید کننده، مرگ، رکود اقتصادی، خشکسالی و … می‌تواند تاثیر بسیار بدی بر روی افکار و نگرش شما بگذارد. در افراد منفی نگر، به طور ناخودآگاه بخشی از مغزشان به نام « آمیدگال » همیشه به دنبال خطر، اخبار بد و عوامل ترس و نگرانی می‌گردد و مثل یک آلارم هشدار دهنده عمل می‌کند. این افراد از هیچ کاری انتظار نتیجه‌ی خوبی ندارند و تصور می‌کنند که همه چیز در آخر خراب خواهد شد. درست است که در زندگی خیلی از ما شکست و سرخوردگی وجود دارد، اما نقطه‌ی تمایز بین افراد موفق و افراد ناموفق، این است که افراد موفق بعد از هر شکست از جایشان بلند می‌شوند و دوباره تلاش می‌کنند، اما افراد ناموفق، همانجا روی زمین می‌نشینند و دیگر هیچ حرکتی برای تغییر موقعیت‌شان انجام نمی‌دهند.

4.انتقاد ناپذیرند

افراد منفی نگر تحمل شنیدن انتقاد را از سوی دیگران ندارند و حتی اگر از آن‌ها تعریف هم بکنید، به عنوان نیش و کنایه برداشت می‌کنند. این خصوصیاتشان مربوط به همان ویژگی دیدن جنبه‌ی منفی هر چیز است؛ در واقع این افراد در تله‌ی ذهنی منفی بودن گیر افتاده‌اند و رفتارهایشان، اطرافیان را آزار داده و به تدریج آن‌ها را از خود دور می‌کنند.

5.جانشان را بگیرید، اما منطقه‌ی امن شان را نه!

شاید شما هم در زندگیتان به افرادی برخورده‌اید که سال‌هاست یک کار را انجام می‌دهند، بدون اینکه در آن پیشرفت یا پسرفتی داشته باشند و اگر از آن‌ها بپرسید که چرا برای بهتر شدن زندگی‌ات، شغل‌ات را عوض نمی‌کنی؟ یا آن را به شکل دیگری ارائه نمی‌دهی؟ می‌گویند همین که شکممان سیر می‌شود، کافیست! این افراد به شدت درگیر منطقه‌ی امن خودشان هستند و بیرون آمدن از آن را مثل پریدن از یک صخره‌ی بلند می‌دانند. حتی در کارهای کوچک و پیش پا افتاده هم می‌توانید منطقه امن افراد را مشاهده کنید، مثلاً کسی که حاضر نیست راهی که همیشه برای سرکار رفتن طی می‌کند را عوض کند که شاید نکند گم شود!

از آدم‌های منفی نگر دوری کنید

خواه یا ناخواه افرادی که دور و بر ما زندگی می‌کنند، اعم از خانواده، دوست، اقوام، همسایه‌ها و آشنایان بر روی افکار و رفتار ما تاثیر می‌گذارند. اگر شما آدم مثبت اندیش و روشن گرایی باشید، کنار آمدن با آدم‌های منفی گرا برایتان سخت خواهد بود؛ زیرا شما همیشه به دنبال کشف و تجربه‌ی چیزهای جدید هستید، اما آنها مرتب شما را از این کار منع می‌کنند.

1.رابطه با افراد منفی گرا ممنوع

تا وقتی که یک فرد منفی گرا درمان نشده است، از ایجاد رابطه‌ی دوستی، خانوادگی و عاشقانه با او جدا خود داری کنید؛ زیرا بیشتر از آنچه که فکر کنید به شما و او صدمه وارد خواهد شد. شما نه روانشناس یا روانکاو هستید و نه دکتر اعصاب، پس سعی نکنید فرشته نجات کسی باشید.

2.اگر به دنبال موفقیت هستید، یا کر شوید یا دور

در اکثر توصیه‌های افراد موفق به دیگران می‌خوانیم که برای رسیدن به قله، باید از افراد منفی نگر و منفی باف دوری کنید، زیرا این افراد مثل قلوه سنگ‌های درشت در مسیر رشدتان شما را مردد می‌کنند و از تجربه‌های جدید می‌ترسانند. اگر آن فرد منفی نگر کسی بود که نمی‌توانید از او دوری کنید، پس مهارت نشنیدن جمله‌های منفی‌اش را یاد بگیرید.

3.افکار و اعمالتان را بعد از به ثمر رسیدن با آن‌ها در میان بگذارید

خیلی آدم‌ها تا به چشم خود نبینند، باور نمی‌کنند، پس اگر فردی در زندگی شماست که آدم منفی گرایی است، بعد از عملی کردن فکر و اندیشه‌هایتان، نتیجه را با او در میان بگذارید تا متوجه شود که همه‌ی راه‌ها به در بسته نمی‌خورد؛ مثلا اگر مادرتان فکر می‌کند که چون شما تا به حال دو بار کلاس زبان انگلیسی ثبت نام کرده و نیمه راه رهایش کرده‌اید، پس به همین خاطر دیگر نمی‌توانید زبان یاد بگیرید؛ اول این کار را انجام دهید و بعد با نشان دادن مهارتتان در صحبت کردن و خواندن زبان انگلیسی به او بگویید که توانسته‌اید به موفقیت برسید.

4.زیاد هم نسبت به رفتار آدم‌های منفی نگر بی توجه نباشید

همیشه برای انجام هر کاری باید تمام جوانب را سنجید و سپس دست به عمل زد. منظور از دوری از افراد منفی گرا این نیست که هر کسی با شما مخالفت کرد را کنار بزنید و به حرف هیچ‌کس گوش نکنید؛ بلکه منظور ما این است که با وجود سبک و سنگین کردن درصد موفقیت و ریسک‌تان، به نظرات منفی و بی انرژی توجه نکرده و راهی که فکر می‌کنید درست است را انجام دهید، نه اینکه با یک حرکت خطا تمام سرمایه و انرژی خود را هدر دهید و به هشدار دیگران بی توجه باشید. با افراد منفی نگر نیز تند و خشن صحبت نکنید و در کمال احترام به آن‌ها بگویید که « این نظر من است » یا مثلاً « من هنوز اول راه هستم و خیلی چیزها باید یاد بگیرم! » گاهی وقت‌ها این رفتار شما است که می‌تواند طرز تفکر طرف مقابلتان را تغییر دهد.

چگونه منفی نگر نباشیم؟

1.برای خودتان شادی و موفقیت های کوچک ایجاد کنید

افراد مثبت اندیش، سعی می‌کنند از هر اتفاق کوچکی برای خودشان شادی بسازند؛ مثلاً شنیدن صدای آواز گنجشک‌ها و یا دیدن گلی که در باغچه روییده! برای دوری از منفی نگری، اول باید مفهوم شادی را برای خودتان پیدا کنید و بعد از آن به دنبال به دست آوردن موفقیت‌های کوچک و امیدوار کننده باشید.

2.برای دور کردن افکار منفی، شروع به آموزش خودباوری کنید

کمبود اعتماد به نفس و خودباوری، باعث می‌شود که انسان‌ها در زندگی شخصی و اجتماعی‌شان شکست بخورند و به یک نوع نگرش منفی نسبت به همه چیز برسند. اگر شما به این باور برسید که هر کسی در زندگی به موفقیت و شکست‌هایی دست پیدا می‌کند و صرفاً یک شکست، دلیل شکست‌های بعدی نیست، می‌توانید اعتماد به نفستان را تقویت کرده و از خطاها و اشتباهاتتان نترسید؛ در این صورت حرف دیگران روی شما و افکارتان تاثیر نخواهد داشت.

3.ورزش کنید

همانطور که در مقاله‌ی مربوط به تمرکز ذهن نیز اشاره کردیم، ورزش کردن ارتباط مستقیمی بر روی سلامتی ذهن و جسم دارد و باعث افزایش عملکرد ذهن می‌شود. ورزش کردن و تمرین‌های آمادگی جسمانی، باعث ترشح هورمونی به نام « اندورفین » که مسئول ایجاد حس خوب است می‌شود. اگر به طور منظم ورزش کنید، بدنتان بهتر عمل خواهد کرد و از استرس و فشار افکار منفی، دور خواهید شد.

4.مسئولیت شکست‌هایتان را بپذیرید

افراد مثبت و مستعد پیشرفت، همیشه در زندگی‌شان مسئولیت اتفاقاتی که می‌افتد را می‌پذیرند و به دنبال این نیستند که تقصیر را گردن زمین و زمان بیاندازند. افراد مثبت با احساسات منفی حاصل از شکست، مبارزه می‌کنند و به این جمله باور دارند که بعد از هر شکست، پیروزی است! این احساسات منفی، گذرا هستند و شما با تلاش و روحیه خوب، می‌توانید به احساس زیبای پیروزی و موفقیت نیز دست پیدا کنید.

منفی نگری هم به خود ما و هم به دیگران آسیب وارد می‌کند، زندگی کردن با انسان‌های منفی نگر سخت است و اطرافیان ما را آزار می‌دهد، پس سعی کنید به جای منتقل کردن احساسات منفی به دیگران، به آن‌ها روحیه‌ای برای ادامه زندگی بدهید.