19 دقیقه

هریک از جوامع بزرگ در دنیا ، ادبیات محتص به فرهنگ و عادات همان مرز وبوم را در کتابها، مقالات و نشریات خود

منتشر کرده و با این کار، خود را به دیگر ملل معرفی میکنند. با کسب آگاهی و مطالعه درباره ادبیات کهن یک

سرزمین و شناخت نویسندگان آثار معروف میتوان به اهمیت وجود داستان نویسان، تاریخ نگاران و بطور کلی،

نویسندگان ، پی برد.

هر نویسنده بطور معمول، برای خلق اثری فاخر و خواندنی سالها تلاش، مطالعه و تحقیق و پژوهش را در کارنامه ی

کاری خود همراه دارد، چرا که قدم اصلی و اولین قدم برای نویسندگی ، مطالعه و دقیق شدن در سطح جامعه، و اگاهی

از وضع زندگی مردم، شرایط اجتماعی و فرهنگ و آداب و رسوم مردم است.

در طول تاریخ، برخی داستان نویسان همانند جامعه شناسان همواره در حال مستند سازی و همراهی و تامل در

زندگی افراد جامعه بوده اند و همین امر موجب پدید امدن داستان ها و رمانهای خواندنی و ماندگاری از این

نویسندگان بزرگ شده است.

میشود اینگونه گفت که نویسندگی، علاوه بر دانش و سواد مربوط به نگارش و استعداد ذاتی در این امر، گاهی میتواند

به معرفی تاریخ یک کشور، بررسی شیوه ی زندگی مردم در دوره ای خاص و یا طبقات اجتماعی مختلف ، شرح

اتفاقات سیاسی و اجتماعی و همچنین پدید آورنده ی داستانی اسطوره ای و عاشقانه در دل روزمرگی ها بپردازد.

این قلم نویسنده است که گاهی با طنز و فکاهی ما را میخنداند، با تراژدی غصه دارمان میکند و با داستانی عاشقانه ،

عشق را به وجودمان هدیه میدهد. او همچنین با نوع نگارش و قلمش میتواند یک منتقد جدی مسائل اجتماعی و

مشکلات مردم باشد، از آینده و چشم اندازها بگوید، به پیشرفت ادبیات سطح جامعه کمک کند و نوع نگرش افراد

جامعه را تا سالها بعد، تحت تاثیر قرار دهد.

در کشور ما نیز، نویسندگان بزرگ و فاخر، از گذشته تا به امروز میراثی گرانبها برای فرهنگ و ادبیات کشور به یادگار

گذاشته اند که مطالعه و تامل درباره شان میتواند مانند سفر درزمان و یا کشف سرزمینی ناشناخته ، پراز هیجان و

لذت باشد .

در این مقاله سعی داریم به معرفی برخی از معروفترین و بزرگترین نویسندگان ایرانی در دو بخش مجزا بپردازیم که

امیدواریم از خواندن آن لذت ببرید.

بخش اول_

اسامی نویسندگانی که در قید حیات هستند

1-محمود دولت آبادی

نویسنده ی بزرگ و نام آشنای ایرانی که از سال 1319 تاکنون در جمع نویسندگان ایرانی حضور دارد. هرگاه

نام رمان معروف ( کلیدر) به گوشمان میرسد، بی شک به یاد خالق آن یعنی محمود دولت ابادی میفتیم. رمان

معروف و عظیم روستایی که در 10 جلد و بیش از 3000 صفحع چاپ شده است و 15 سال از عمر این نویسنده صرف نوشتن این رمان خواندنی شده است. رمان حجیم کلیدر هم مانند بیشتر کتابهای محمود دولت ابادی

در فضای روستایی خراسان رخ میدهد .

او در بیشتر آثارخود، از رنج و مشقت روستاییان شرق ایران سخن میگوید و دارای نثری ساده، روان و

توصیف گرایانه است که با نگاهی جزئی و دقیق به نگارش میپردازد.

محمود دولت آبادی را میتوان یکی از جهانی ترین نویسندگان معاصر دانست، که آثارش به زبانهای مختلف

در دنیا چاپ و ترجمه شده اند.

یکی از دیگر رمانهای معروف او (زوال کلنل) است که به هفت زبان زنده ی دنیا ترجمه شده است و توانسته

جوایز بین المللی زیادی را به خود اختصاص دهد که البته این رمان بخت چاپ شدن در ایران را نداشته است

.

محمود دولت آبادی مهمترین وظیفه ی هنرمند را بازسازی تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران میداند امری که

قدرتهای استکباری همواره در پی منع آن هستند

از آثار دیگر او میتوان به نمازخانه ی کوچک من – نیمه تاریک ماه – شاه سیاه پوشان و جن نامه اشاره کرد.

2-عباس معروفی

عباس معروفی از سال 1336 تاکنون در جمع نویسندگان ایرانی قرار دارد هم یکی از معروفترین داستان

نویسان ایرانی است.

معروفترین اثر او رمان سمفونی مردگان است که در سال 1368 به چاپ رسید و بر شهرت او افزوده شد. این

رمان داستان یک خانواده ی تاجر اردبیلی را روایت میکند که در خلال جنگ جهانی دوم و اتفاقات و اوضاع

آشفته ی مردم رخ میدهد

عباس معروفی، این روزها ساکن کشور آلمان است.

3-زویا پیرزاد

زویا پیرزاد، نویسنده ارمنی تباری که در ایران بزرگ شده است و در حال حاضر یکی از معروفترین

نویسندگان زن ایرانی است .

او اولین رمانش را در سال 1370 در ایران به چاپ رساند اما رمانی که او را به شهرت رساند دقیقا یک دهه

بعد، یعنی در سال 1380 به چاپ رسید، رمان معروف و خواندنی (چراغ هارا من خاموش میکنم) . که باعث

شد، نامش در جوامع ادیی ان روزها مطرح شود.رمان ( چراغ هارا من خاموش میکنم) هم عامه پسند است و هم خاص پسند و از این حیث بسیار

دوستداشتنی است . بطوریکه سی بار تجدید چاپ شده است، و نویسنده ی آن یعنی خانم زویا پیرزاد این

اقبال را داشته است که رمانش توسط منتقد و مترجمی مثل کریستوف بالایی به فرانسه ترجمه شود .

از آثار دیگر او میتوان به عادت میکنیم – مثل همه ی عصرها و طعم گس خرمالو اشاره کرد.

4-ایرج پزشکزاد

اگر تابحال نام کتاب یا فیلم (دایی جان ناپلئون ) به گوشتان خورده باشد بی شک باید نام نویسنده این

داستان طنز یعنی ایرج پزشکزاد را هم شنیده باشید.

رمان معروفی که قبل از انقلاب در ایران چاپ شد و به جرات میتوان گفت که با قدرتش، چند سال را تحت

تاثیر قرار داد، بطوریکه حتی امروزه هم تمام اهل سینما و ادبیات این رمان را موفق ترین رمان طنز میدانند.

سریال دایی جان ناپلئون هم از روی همین داستان در سال 1355 توسط ناصر تقوایی ساخته شد و به یکی از

ماندگارترین و خاص ترین اثر ها در تلویزیون ملی آن زمان تبدیل شد. اما بعد از انقلاب بصورت رسمی به

چاپ نرسید و میتوان کپی هایی از آن را مشاهده کرد و تابحال هیچکس از تیراژ واقعی آن اطلاعاتی ندارد.

این رمان معروف توسط دیک دیویس و مادرن لایبرری به زبان انگلیسی ترجمه شد.

از دیگر آثار ایرج پزشکزاد میتوان به ماشالا خان در دربار هارون الرشید – آسمون ریسمون و خانواده

اخترنیک اشاره کرد.

5 -رضا براهنی

رضا براهنی را میتوان از دیرپاترین نویسندگان ایرانی دانست که از جایگاه خوبی در ادبیات جهان برخوردار

است. او ، بین روشنفکران و نویسندگان مطرح جهانی از داکترو گرفته تا چامسکی از اعتبار ویژه ای

برخوردار بوده و شعر و مقالات و آثارش فراتر از مرزهای ایران رفته و به زبان انگلیسی، سوئدی و فرانسوی

ترجمه شده است.

این شاعر و نویسنده اهل تبریز ، زمانی با چاپ مقالاتش در المان توانست از جنایات پهلوی دوم پرده برداری

کند و در حال حاضر که ساکن کاناداست در دانشگاه هم تدریس میکند و به یکی از مهمترین منتقدین

معاصر ایران تبدیل شده است.

کتاب الیاس در نیویورک او هم به انگلیسی ترجمه شده است.

6 -ابراهیم گلستانسید ابراهیم تقوی شیرازی ، داستان نویس، مترجم ، روزنامه نگار و عکاس ایرانی اهل شیراز که در هنر

فیلمسازی هم حرفی برای گفتن داشته و جوایز ارزشمندی دریافت کرده است.

او از نخستین نویسنده هاییست که به زبان داستانی و نثر آهنگین در قالب داستانهایش اهمیت داد و از این

جهت، نقش او در پیشرفت ادبیات و داستان معاصر در خور تامل است.

ممکن است این روزها ، حواشی داستان دخترش لیلی گلستان را در شبکه های اجتماعی ، شنیده باشید.

از دیگر آثار او میتوان به آذرماه آخر پاییز – شکارسایه و مد و مه اشاره کرد.

7 -هوشنگ مرادی کرمانی

فیلم خاطره انگیز و نوستالژیک دهه هفتاد ، یعنی (قصه های مجید ) را هربار که میشنویم، خاطرات ان روزها

برایمان تداعی میشوند.

هوشنگ مرادی کرمانی نام خالق این اثر ماندگار است که قلمش ، سالها برایمان خاطره سازی کرد.

8 -امیرحسین چهلتن

امیرحسین چهلتن ، متولد نهم مهرماه سال 1335 در تهران است و هم اکنون در آلمان ساکن است. او به

مهندسی معروف است که آنرا رها کرده و به نوشتن کتاب و شغل نویسندگی روی آورد

نام او در فهرست کانون نویسندگان ایران قرار دارد و آثارش در کشور آلمان و در نشریات آلمانی ، مورد نقد

و بررسی قرار میگیرد.

امیرحسین چهلتن در رمانهایش بی شک راوی داستانهایی از تهران و مردمانش از زمان مشروطه تا به امروز

بوده است و همواره تلاش کرده ، برای روایت داستان در بستری تاریخی، خصوصا تاریخ معاصر و نمایش تاثیر

اتفاقات تاریخی را بر زندگی مردم، چه بصورت شخصی و چه بصورت عاطفی بر شخصیتهای داستانش نشان

دهد. نقش زن در ساختار روایات او، نقش برجسته ای است.

او در آلمان ، به بالزاک ایران معروف است و کتابهایش که در واقع یک تریلوژی هستند به نامهای (تهران

شهر بی آسمان) (آمریکایی کشی در تهران) ( تهران خیابان انقلاب) در انجا به چاپ رسیده اند اما تنها کتاب

( تهران شهر بی آسمان) آن هم با ممیزی زیاد اقبال چاپ در ایران را داشته است.

مجموعه آثار این نویسنده، به چند زبان دیگر از جمله فرانسه – انگلیسی – ایتالیا – سوئدی و عربی هم

ترجمه شده اند.

وبسایت رسمی او در حال حاضر مشغول فعالیت است.

9 -علی محمد افغانی خالق اولین رمان به زبان فارسی در دنیا ، یعنی ( شوهر آهوخانم) ، علی محمد افغانی است که در کرمانشاه

بدنیا امد و هم اکنون در آمریکا زندگی میکند.

او کسی بود که در روزگاری که مردم حتی حوصله ی خواندن پاورقی روزنامه هارا هم نداشتن رمان واقعی

(شوهر اهوخانم ) را در هزار ورق چاپ کرد و نامش بین مردم ، ماندگار شد.

از دیگر آثار این نویسنده میتوان به : شادکامان دره قره سو – بوته زار – محکوم به اعدام اشاره کرد.

نامهای دیگری مانند مصطفی مستور ، نویسنده کتاب ( روی ماه خداوند را ببوس ) و رضا امیرخانی ، نویسنده

کتاب ( منِ او ) هم در این فهرست جای میگیرند که کتابهایشان در ایران از استقبال گسترده ای برخوردار

شد و به موفقیت رسید.

بخش دوم_

نویسندگان بزرگی که در قید حیات نیستند

1-صادق هدایت

نام صادق هدایت و رمان معروف او یعنی ( بوف کور) هموراه در کنار هم می آیند و از این حیث میتوان به

اقبال گسترده ای که این رمان و قلم نویسنده تا به امروز داشته است را پی برد.

شاید اگر کسی رویای نویسنده شدن را در سرش بپروراند لازم است در قدم اول با نویسندگان معروف و

آثارشان آشنا شود و صادق هدایت ، جزو کسانی است که باید آثارش را مطالعه و درباره ی انها تامل کرد.

صادق هدایت، پدر داستان نویسی مدرن ایران است و اثارش تا بیرون از مرزهای این سرزمین هم رفتند و به

چند زبان زنده ی دنیا از جمله انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی، مکزیکی ، هندی، ژاپنی و بسیاری زبانهای

دیگر ترجمه شدند، حتی اگر آثارش در داخل ایران سالها غیر قابل چاپ میشوند و کسی تحویلشان

نمیگیرد.

او با تکیه بر فرهنگ و تاریخ ایران در آثارش، خاستگاه ایرانی بودن خود را برجسته کرد و همواره در تلاش

برای زنده کردن و حیات بخشی به نماد و نشانه های گمشده یا فراموش شده در فرهنگ کهن ایرانی برمیامد.

کتاب ( بوف کور) او، به سبک فراواقع نوشته شده بود و او را معروفترین نویسنده ایرانی کرد.

وقتی از تاثیر نویسنده ای در این جغرافیا صحبت میکنیم ، چنین نویسنده ای قابلیت جهانی شدن دارد.

از دیگر آثار او میتوان به : داستان بوکس (ترجمه به ایتالیایی) – علویه خانم (ترجمه به انگلیسی ) – سه

قطره خون (ترجمه به انگلیسی) اشاره کرد.2-هوشنگ گلشیری

اگر کتاب معروف ( شازده احتجاب ) را خوانده باشید بی شک به نتم نویسنده آن یعنی هوشنگ گلشیری هم

برخورده اید.

این کتاب بطور کلی یکی از قویترین داستانهای ایرانی است و هوشنگ گلشیری بااین داستان بلند و درواقع

دومین کتابش ، توانست نویسنده ای مهم مانند _آلن رب گریه_ را به تحسین وا دارد.

او یکی از چند نویسنده معروف و معاصر ماست . کسی که تربیت کننده ی نسلی از داستان نویسان امروز

ایران است که هرکدام توانسته اند برای خود مطرح و صاحب سبک شوند. یکی از کارهای مهمی که او در

دوره ی حیاتش انجام داد ، برگزاری نشست های هفتگی کتابخوانی و داستان خوانی از سال 1362 تا اواخر

سال 1367 بود که به جلسات پنجشنبه ها معروف بودند و با شرکت نسل جوان داستان نویسان انجام میشد.

ترجمه ی رمان های او بویژه شازده احتجاب بدلیل زبان ورزی و نوع ادبیاتش کاری دشوار بود اما با اینحال به

زبانهای انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی و ترکی ترجمه شدند.

یکی دیگر از آثار او( آینه های دردار) است که به زبان عربی نیز ترجمه شده است.

3 -سیمین دانشور

خالق حماسه معروف و خواندنی (سووشون) خانم سیمین دانشور، متولد 8 اردیبهشت 1300 در شیراز است.

او، بهترین زن نویسنده ایرانی و همسر جلال آل احمد، از نویسندگان و روشنفکران آن دوران بود.

کتاب (سووشون) به یکی از نمونه های کم نظیر و مثال زدنی رمان نویسی در ایران بدل شده است. حماسه

ای که نشر میگ که نشری دانشگاهی است ، آنرا به زبان انگلیسی ترجمه کرده است. اما خوب است بدانید

که علاوه بر این به 17 زبان زنده ی دنیا نیز ، ترجمه شده است.

از دیگر آثار این نویسنده میتوان به : داستانهای آتش خاموش – از پرنده های مهاجر بپرس – شهری چون

بهشت – جزیره سرگردانی اشاره کرد.

4 -جلال آل احمد

جلال آل احمد ، نام نویسنده ی مطرح ایرانی، همسر سیمین دانشور ، از روشنفکران، منتقدین و نویسندگان

نام آشنای ایرانی است که نقش بسزایی در گسترش ادبیات معاصر ایران داشت.کتاب ( دید و بازدید) اولین اثر این نویسنده ی اهل گیلان بود . این مجموعه که بصورت 10 داستان کوتاه در

یک کتاب چاپ شد و در چاپ هفتمش ، دو داستان دیگر به آن اضافه شد را جلال ، به زبانی طنزآلود برای

مخاطبانش نوشته بود و در آن منتقد مسائل اجتماعی بود.

رمان دیگری به نام ( از رنجی که میبریم ) در سال 1326 از او چاپ شد که درباره ی شکست احزاب در جامعه

ی آن روز ایران میگفت .

یا رمان دیگرش به اسم (زن زیادی ) که در سال 1331 به چاپ رسید، به تصویر شخصیت زنانه در قشرهای

مختلف پرداخته بود.

5-نادر ابراهیمی

داستان نویس معاصر ایران که علاوه بر نویسندگی، به فیلم سازی ، ترانه سرایی، ترجمه و روزنامه نگاری هم

مشغول بود.

زندگینامه نادر ابراهیمی و نامه ها و عاشقاته هایش با همسرش ، همچنین کتاب (یک عاشقانه آرام ) او، به

نوبه خود بسیار خواندنی و زببا هستند.

6 -غلامحسین ساعدی

او در اصل، پزشکی بوده که در نوشتن استعداد خاصی داشته است و این استعدادش باعث نگارش کتابها و

نمایشنامه های فاخری شده است.

یکی از این نمایشنامه های معروف اثر شاهکاری به اسم گاو بوده است که فیلمی به همین نام هم از آن

ساخته شد و به شهرت زیادی دست پیدا کرد.

_گوهرمراد_ نام مستعار ساعدی بود

از دیگر آثار او میتوان به : آی با کلاه ای بی کلاه – عزاداران بیل – چشم در برابر چشم اشاره کرد.

7-محمدعلی جمالزاده

سید محمدعلی موسوی جمالزداه را بعنوان پدر داستان کوتاه فارسی میشناسند.

او آغازگر سبک واقع گرایی در ادبیات بود و اگر داستان خواندنی (کباب غاز) در دروس کتاب های ادبیات

دبیرستان را به یاد بیاورید، نام جمالزاده را هم برای شما یاداوری میکنیم . داستانهای این نویسنده باعث شد

در سال 1965 جایزه نوبل ادبیات را دریافت کند.او همچنین در دیگر کتابش به نام (یکی بود یکی نبود) از وضع زمانه بصورت ساده، طنزآمیز و آکنده از ضرب

المثل ها و اصطلاحات عامیانه استفاده کرده بود و نخستین داستان کوتاه به شیوه ی غربی به حساب می امد.

از دیگر آثار او میتوان به : عموحسینعلی- دارالمجانین – شاهکار – تلخ و شیرین

اشاره کرد.

8 -مهدی آذریزدی

او که در طول زندگی اش به هیچ کار دولتی مشغول نشد و همواره در حال کتاب خواندن بود در زمینه ی

کودک و نوجوان کتابهای زیادی نوشت که یکی از معروفترین کتابهایش (قصه های خوب برای بچه های خوب

) نام دارد که توانست قبل از انقلاب در سال 1357 جایزه ی یونسکو و جایزه ی سلطنتی کتاب را دریافت

کند.

او کتابهای (گربه ناقلا ، گربه تنبل ) و (مثنوی برای بچه ها) را به کودکان اختصاص داد و کتاب (شهر قند و

عسل) و دو کتاب خودآموز شطرنج و عکاسی را برای بزرگسالان نوشت.

نام هایی مانند بزرگ علوی با کتاب معروف (چشم هایش) ، علی شریعتی و جامعه شناسی و کتابهای

ارزشمندش مانند (کویر) ، احمد محمود، صادق چوبک و کتاب معروف ( انتری که لوطیش مرده بود ) و صمد

بهرنگی هم در این لیست جای دارند.

نویسندگان ، همواره میراث ارزشمندی برای آیندگان برجای میگذارند ، و کتاب ، مانند چراغی در تاریکی ،

راه را برای علاقمندانش روشن میکند.

امیدواریم از این مقاله و توصیحات ارائه شده ، لذت برده باشید

سلام، نیاز به راهنمایی دارید؟
×