19 دقیقه

این روزها در میان مردم کوچه و بازار حرف سرمایه‌گذاری فراوان است. هر کسی در تلاش است تا با همان پس‌اندازی که به دست آورده سرمایه‌گذاری اندکی انجام دهد تا از آن طریق به سود هنگفتی برسد. در این میان، از حرف طلا و سکه و ارز و دلار که بگذریم، واژه‌ای بین مردم دهان به دهان می‌چرخد و کنجکاوی افرادی را که در این زمینه چیزی نمی‍‌‌دانند بر‌می‌انگیزد و آن چیزی نیست جز بیت‌کوین. برخی از افراد متمول و ثروتمند به دیگران پیشنهاد می‌دهند که از این روش برای پیشرفت اقتصادی استفاده کنند اما برخی دیگر این روش را مثمر ثمر و مفید نمی‌دانند و از آن دوری می‌گزینند. در مجموع با هر پدیده‌ای که دستاورد جهان مدرن است باید آشنا شد و در مورد آن اطلاعات کسب کرده و از آن آگاهی یافت حتی اگر قرار نیست در زندگی ما استفاده شود.

تعریف بیت کوین: بیت‌کوین در واقع در سال 2009 به عنوان اولین ارز دیجیتال معرفی و عرضه شد و حالا به مورد قبول‌ترین و بزرگ‌ترین ارز دیجیتال تبدیل شده است. بیت‌کوین همان ارز دیجیتال است حتما می‌پرسید این واژه به چه معناست؟ منظور از ارز دیجیتال، پولی است که در فضای اینترنتی تولید می‌شود و در همین فضا هم مورد استقبال کاربران قرار می‌گیرد.

شخصی به اسم ساتوشی ناکاموتا این ارز دیجیتال را در سال 2009 ابداع کرد اما جالب است بدانید هنوز پس از گذشت سال‌ها هویت این فرد کشف نشده است و معلوم نیست او به طور یقین که بوده و چه حرفه‌ای داشته است. احتمالا به این دلیل است که  در آن زمان همواره فرضیه‌هایی وجود داشت که جان ساتو‌شی ممکن است به دلیل این ابداع در خطر باشد چرا که برخی از مردم عقیده داشتند بیت‌کوین  به مرور موجب منحل شدن بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری می‌شود.

شاید در تصور شما ارز دیجیتال شبیه اسکناس‌های معمولی خودمان باشد اما در واقعیت این گونه نیست و بیت‌کوین ظاهر فیزیکی و قابل لمسی ندارد. بلکه نوعی از پول الکترونیکی است که شما می‌توانید آن را از فروشگاه‌های اینترنتی یا سایت‌ها خریداری نمایید و یا حتی آن را برای افراد دیگر ارسال کنید. در هر نقطه از جهان که باشید می‌توانید تراکنشی بر اساس ارز دیجیتال انجام دهید و از این لحاظ هیچ محدودیتی ندارید؛ چون بیت‌کوین در بستری گسترده و وسیع مورد تبادل قرار می‌گیرد و به مکان خاصی محدود نمی‌شود.

حتما شنیده‌اید که واژه‌ی بیت‌کوین در این سال‌ها توانسته طرفداران بسیار زیادی را به خود جذب کند دلیل آن هم امنیت بالایی است که دارد. از آن جایی که در رمزنگاری بیت کوین الگوریتم و پروتکل‌های بسیار  قوی وجود دارد این پدیده را برای کاربران به پدیده‌ای ایمن و قابل اعتماد تبدیل کرده است تا افراد بتوانند آسوده خاطر از آن استفاده کنند.

ویژگی‌های محبوب بیت کوین: ارز دیجیتال در حقیقت همه‌ی ویژگی‌های پول واقعی مانند: سرمایه گذاری، قابلیت خرید کردن و انتقال ارزش را دارد اما به علت غیر‌متمرکز بودن آن، تحت نظارت سازمان یا دولتی نمی‌باشد بنابراین تمامی واسطه‌ها در معاملات با این رمز ارز، نابود شده و از بین رفته‌اند؛ اما همان‌طور که گفته شد به دلیل فرآیند ریاضی پیچیده‌ای که در استخراج آن‌ها وجود دارد درجه‌ی امنیت بالایی را به کاربران هدیه داده  و آن‌ها را از شک و تردید و هراس نجات می‌دهد.

چرا بیت‌کوین جنجال‌برانگیز شد؟ بین سال‌های 2011 تا 2013 فعالیت‌های خلاف‌کاران و مجرمان بیت‌کوین موجب شهرت خیلی زیاد این ارز دیجیتال شد. به شکلی که بزهکاران با خاطری آسوده و به دور از چشم قانون و ناظران، فعالیت‌های خود را دنبال می کردند. چون تصور‌شان این بود که به پدیده‌ای دست یافته‌اند که دیگران هنوز از وجود آن خبردار نشده‌اند. عامل دیگری که موجب شهرت بیت کوین شد در واقع اسکم‌ها بودند. اسکم‌ها همان تله‌هایی بودند که سر راه کاربران به ویژه افراد نا‌وارد و مبتدی قرار می گرفتند تا بتوانند به بهانه‌های واهی، مثل سودآوری در دنیای ارز‌های دیجیتالی آن‌ها را تلکه کنند. عامل دیگر بلاک‌چین بود. یعنی بستری که رمز ارزها در آن تراکنش می‌شدند و از آن جایی که بلاک‌چین امکان ایجاد ارتباطی بی‌واسطه را میان مردم برقرار می کرد نیازی به موسسات مالی و بانک‌ها وجود نداشت. مجموع این عوامل بیت کوین را به شهرت جهانی رساند و موجب شد تا توجه همه‌ی افراد به این سمت جلب شود.

استخراج بیت کوین: حتما در مقالاتی که راجع به بیت کوین شنیده یا خوانده‌اید خیلی زیاد با پدیده‌ی ماینینگ مواجه شده‌اید که در واقع همان استخراج بیت‌کوین است و نوعی فعالیت داوطلبانه است که افراد داوطلب در آن( افرادی که به کار استخراج مشغول هستند) قدرت پردازش دستگاه‌های استخراج خود را در اختیار شبکه قرار می‌دهند تا تراکنش‌های شبکه تایید شود.

روش استخراج بیت کوین: ماینر‌ها در واقع بیت کوین را در راه رضای خدا استخراج نمی‌کنند بلکه در قبال انجام این کار پاداش می گیرند و پاداش‌شان هم همان بیت‌کوین است. وقتی هم که شما برای دوست خود بیت‌کوینی ارسال می‌کنید، ما‌ینر با فعالیت‌هایی که انجام می‌دهد به تایید‌شدن تراکنش شما کمک می‌کند و شبکه هم در ازای این کار به او پاداش می‌دهد. اگر بخواهیم فعالیت‌های مربوط به استخراج بیت کوین را در سه عنوان اصلی خلاصه کنیم می‌توان گفت: حفظ امنیت شبکه‌ی بیت کوین،  تایید تراکنش‌های بیت‌کوین و تولید واحدهای جدید بیت‌کوین به صورت غیر‌متمرکز از جمله فعالیت‌های اصلی هستند که در فرآیند استخراج انجام می‌شوند.

هدف از استخراج بیت کوین چیست؟ یکی از مهم‌ترین اهداف بیت‌کوین را می‌توان ایجاد فضایی امن برای ذخیره و انتقال پول دانست. بیت کوین در اختیار هیچ دولتی نیست و هیچ نهاد یا مجموعه‌ای هم نمی‌تواند در کار آن دخالت کند. فقط یک نفر می تواند حساب‌ها و معاملات  فرد در این فضا را کنترل کند و آن هم خود شخص است.

دستگاه بیت‌کوین: شاید در ذهن‌تان این سوال مطرح شود که استخراج بیت‌کوین به چه شکل انجام می‌شود و آیا دست‌یابی به آن فیزیکی و قابل لمس هست یا خیر؟ در پاسخ این سوال باید گفت: برای استخراج بیت کوین به یک سری تجهیزات نیاز هست. البته نوع و تعداد این تجهیزات بنا به بزرگی یا کوچکی فعالیت می‌تواند متفاوت باشد. واضح است که تجهیزات مورد نیاز برای یک مزرعه‌ی بزرگ با تجهیزات مورد نیاز برای یک مزرعه‌ی کوچک متفاوت است؛ اما یک قانون کلی وجود دارد و آن هم اینکه برای انجام ماینینگ بیت‌کوین به موارد زیر نیاز داریم:

1) دستگاه استخراج بیت‌کوین

2) کیف پول بیت‌کوین

3)اینترنت ثابت

4) کابل، برق و تجهیزات برقی مناسب

5) تجهیزات تهویه (فن)

بعد از مطالعه این لیست شاید بیشتر از گذشته مایل باشید بدانید مزرعه‌ی بیت‌کوین چیست و آیا در واقع شبیه مزرعه‌های خودمان سرسبز و پر از دار و درخت است یا پوشش گیاهی متنوعی دارد و جایی خوش آب و هواست که انواع مختلفی از حیوانات و چهارپایان در آن مشغول چرا هستند؟ یا شاید اصلا این مزرعه با مزرعه‌ی خودمان زمین تا آسمان تفاوت دارد و فقط  نام آن را با خود یدک می‌کشد؟ باید گفت که تعریف دوم به حقیقت نزدیک‌تر است.

مزرعه‌ی بیت‌کوین چیست؟ وقتی معدن‌چی‌ها تعداد زیادی از دستگاه‌های استخراج بیت کوین را در یک سوله در خارج شهر دور هم جمع می‌کنند اصطلاحا به آن مزرعه‌ی بیت‌کوین می‌گویند. دستگاه‌های ماینینگ سرو صدای خیلی زیادی دارند و نمی‌شود از آن ها در محیط شلوغ شهری استفاده کرد چون آرامش و آسایش دیگران را سلب می‌کنند.

کیف پول بیت‌کوین چیست؟ هنگام خواندن این عنوان ممکن است سریع‌السیر کیف پولی به ذهن‌مان برسد که ما در آن اسکناس‌ها و کارت بانکی خود را نگهداری می‌کنیم تا از دستبرد و آسیب دیگران مصون بماند. در واقعیت هم همینطور است. شما برای نگه‌داری ارز‌های دیجیتال خود به یک کیف پول نیاز‌مندید اما نه یک کیف پول چرمی مثل کیف پول‌های معمولی خودمان،  بلکه یک کیف پول دیجیتال که فقط مخصوص بیت‌کوین‌ها و ارز‌های دیجیتال شماست. در این کیف پول‌های دیجیتال، شماره‌ی کارت‌های اعتباری و بانکی شما ذخیره شده و هر ترا‌کنش مالی با اتصال به سرور بانک صورت می‌گیرد. جالب است بدانید این کیف پول‌های دیجیتال به دو شکل سرد و گرم وجود دارند. کیف پول دیجیتالی سرد یعنی سخت‌افزاری و کیف پول دیجیتالی گرم به معنای نرم‌افزاری می‌باشد.

مزایای بیت‌کوین چیست؟ همه‌ی ارز‌های دیجیتال و همچنین بیت کوین، دارای ویژگی‌های منحصر به فردی هستند که موجب برتری این پول به سایر واحدهای پولی شده است. با ما همراه باشید تا به صورت خلاصه‌وار و ساده مزایای این ارز دیجیتال را بررسی کنیم.

1)غیر‌متمرکز بودن: همان‌طور که در سطور بالا به آن اشاره شد، بیت‌کوین تحت نظارت سازمان یا مجموعه‌ی خاصی نیست؛ از این جهت برای انجام معاملات با این ارز بانکی، به وجود نفر سوم یا تایید شخصی ثالث برای انجام معاملات هیچ نیازی نیست.

2) سهولت روند معامله: انجام معاملات به وسیله‌ی بیت کوین یا سایر ارز‌های دیجیتال از بازارهای واقعی ساده‌تر است. عواملی مانند شفافیت کامل بازار و اطلاعات آن، نداشتن قوانین سخت و پیچیده، نبود نهاد نظارتی از عواملی هستند که موجب آسانی معاملات‌ارزهای دیجیتال شده‌اند.

3) امنیت بالا: بیت‌کوین فقط از ارز‌های دیجیتال ساخته شده و معادل فیزیکی ندارد بنابراین افراد با استفاده از همین رمزها می‌توانند به راحتی در بازار دیجیتال فعالیت‌های خود را انجام بدهند. البته استخراج این رمزها بسیار سخت و پیچیده است و دسترسی به کد‌های آن امکان پذیر نیست در نتیجه انجام معاملات تکراری و تقلب هم در این فضا تقریبا غیر‌ممکن است.

4) ناشناخته‌بودن هویت افراد: یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد بیت‌کوین، ناشناس‌بودن هویت دو سر معامله برای یکدیگر است. این عامل سبب می‌شود پیگیری افرادی که این معاملات را انجام می‌دهند تقریبا غیر‌ممکن شود.

5) حمل و نقل آسان: از آن جایی که بیت‌کوین نوعی از ارز دیجیتال است که ظاهر فیزیکی ندارد، جابه‌جایی و حمل و نقل آن از پول‌های رایج در دنیای  واقعی به مراتب راحت‌تر و ساده‌تر است.

6)عدم دریافت مالیات: از آن جایی که ارز‌های دیجیتال و بیت‌کوین از طرف بسیاری از کشور‌های جهان هنوز به رسمیت شناخته نشده‌اند و دولت‌ها هم هنوز نمی‌دانند که با این ارز‌ها چگونه باید برخورد کنند، فعلا فعالیت در این بازار مشمول مالیات نشده است؛ بنابراین امکان بسیار خوبی را جهت انجام معاملات بزرگ فراهم آورده است.

7)برگشت‌ناپذیری تراکنش‌ها: هویت افراد معامله‌کننده در بیت‌کوین کاملا ناشناس است در نتیجه وقتی ترا‌کنشی ثبت می‌شود دیگر امکان بازگشت یا تغییر در آن ممکن نیست. به همین دلیل توصیه می‌شود تا در هنگام انجام این معاملات بی‌نهایت دقت کنید و از صحت و درستی کیف پول طرف معامله‌ی خود آگاه شوید چرا که اگر هنگام معامله اشتباهی رخ بدهد امکان برگشت یا تغییر تر‌اکنش وجود ندارد.

معایب بیت کوین چیست؟ شاید فکر کنید با توجه به توضیحات بالا شاید ارز‌های دیجیتال از عیوب کمتری نسبت به پول رایج برخوردار باشند و استفاده از آن‌ها هم هیچ ضرری را متوجه ما نخواهد کرد اما اینطور نیست. حالا که از مزایای بیت کوین سخن به میان آمد چه خوب است که در مورد معایب آن هم مطالبی بدانیم.

1)خطرات سایبری: از آنجایی که بیت‌کوین از جمله محبوب‌ترین ارز‌های دیجیتال در جهان است و ارزش زیادی هم دارد به طور مرتب در معرض خطر حملات سایبری از جمله کلاهبرداری‌های مختلف قرار می‌گیرد. یکی از این حملات، هک شدن کیف پول گرم مرکز مبادله‌ی بیت‌کوین مت گوکس بود.

2)کلاه‌برداری‌های گوناگون: حالا که اینقدر بازار ارز‌های دیجیتال داغ شده است و این نوع پول، طرفدار خیلی زیادی در سرتاسر جهان پیدا کرده،کلاه برداری‌های فراوانی هم بر این اساس شکل گرفته است که شاید خارج از تصور باشد. بعضی از افراد با استفاده از ناآگاهی مردم اقدام به جذب سرمایه‌ی افراد می‌کنند. از جمله این کلاه برداری‌ها می‌توان به کلاه‌برداری‌هایی اشاره کرد که به اسم استخراج ابری انجام می‌شود اما در واقعیت هیچ  استخر ابری وجود ندارد و کلاه‌برداران به محض جذب سرمایه‌ی افراد ناپدید می‌شوند.

4)راه‌گشایی برای فعالیت‌های غیر‌قانونی: به مرور زمان وب‌سایت‌هایی شکل گرفتند که با استفاده از پرداخت بیت‌کوین به فروش مواد مخدر و  دارو می‌پرداختند. از جمله‌ی این موارد می‌توان به  سیلک رود، آلفانت یا آلفا بی اشاره‌ کرد.

5)مصرف بالای انرژی: برای استخراج بیت‌کوین به انرژی خیلی زیادی نیاز است. با توجه به مدرن بودن این فناوری و تفاوت آن با دیگر صنایع، بیشتر انتقادات به این حوزه محدود می‌شود.

6)گرمایش زمین: گرمایی که دستگاه‌های ماینر تولید می‌کنند، بسیار بالاست و همین موضوع موجب شده تا سیل انتقادات به این سمت سرازیر شود. برای حل این معضل می‌توان رویکرد‌هایی را برای استفاده از گرمای تولید شده توسط این ماینر‌ها اتخاذ کرد مثلا باید گلخانه‌ای در کنار مزارع استخراج رمز ارز‌ها احداث کرد تا مصرف این حجم از انرژی بهره‌وری بیشتری را به همراه آورد.

7)نوسان قیمت بالا: علیرغم این که بیت‌کوین جزو سیال‌ترین ارز‌های دیجیتال موجود بوده و به سادگی قابل مبادله است؛ اما در بازه‌های زمانی کوتاه مدت نوسان قیمت شدیدی دارد. مثلا با هک شدن و اعلام ورشکستگی توسط مرکز مبادله‌ی بیت‌کوین مت گوکس این ارز دیجیتال، نوسان قیمت شدیدی را تجربه کرد. یا مثلا بعد از اعلام اف‌بی‌آی آمریکا مبنی بر اینکه با ارز‌های دیجیتال و مخصوصا بیت‌کوین به عنوان خدمات مالی برخورد خواهد کرد، قیمت بیت‌کوین بسیار بالا رفت. البته این نوسانات شدید به سود‌های کوتاه‌مدت و بلند‌مدت برای کاربران منجر می‌شود اما برای سرمایه‌گذاری بلند مدت کاربران، دغدغه‌هایی را ایجاد می‌کند.

8) عدم امکان بازگشت ‌تراکنش: یکی از نقایص بزرگ بیت‌کوین، فقدان سیاست‌های استاندارد برای برگشت پول است. دقیقا مانند چیزی که در سایر روش‌های پرداخت آنلاین وجود دارد. همین امر زمینه ساز بحث کلاه‌برداری در تراکنش‌ها می‌شود. مثلا کاربر برای خرید کالایی اقدام می‌کند اما فروشنده به هیچ وجه کالا یا محصول را تحویل نمی‌دهد. در این میان به هیچ طریقی نمی‌شود پول را عودت داد مگر این که فروشنده مشخص باشد و برای پس گرفتن پول از شخص پیگیری‌های کامل انجام شود.

در ادامه به چند سوال رایج کاربران در خصوص بیت کوین پاسخ خواهیم داد:

1)آیا بیت‌کوین پول واقعی است؟ پاسخ مثبت است. بیت‌کوین از لحاظ فنی، پول محسوب می‌شود. بیت کوین به صورت آنلاین است. بنابراین سکه‌ی قابل لمس یا پول کاغذی برای آن وجود ندارد.

2)نماد معاملاتی بیت‌کوین چیست؟ از زمان پیدایش بیت‌کوین تا کنون سمبل‌ها و نمادهای خیلی زیادی برای آن استفاده شده است اما شناخته شده‌ترین و محبوب‌ترین نماد تا‌کنون، لوگوی نارنجی رنگی است که حرف بی ‌انگلیسی بر روی آن حک شده است. بیت کوین را به شکل خلاصه بی تی سی می‌گویند.

3)ساتوشی چیست؟ کوچک‌ترین واحد رمز ارز بیت‌کوین است و به یاد ساتوشی‌ناکاموتا چنین نامی گرفته است. نرخ تبدیل ساتوشی به بیت‌کوین یک صدم میلیون از یک بیت‌کوین است.

4)چگونه می‌توان بیت‌کوین به دست آورد؟ بیت‌کوین را می‌توان به وسیله‌ی دستگاه‌های محاسباتی قدرتمند از طریق استخراج آن به دست آورد و یا از فروشندگان آن، در صرافی‌ها خریداری کرد. البته روش پایه‌ای و اصلی کسب بیت‌کوین استخراج آن به وسیله ی دستگاه ماینر است. راه‌کار دیگر برای خرید بیت‌کوین این است که شخص در ازای فروش کالا یا ارائه‌ی خدماتی بیت‌کوین دریافت کند.

5)علت بالا بودن قیمت بیت‌کوین چیست؟ تقاضا برای بیت‌کوین روز به روز در حال افزایش است. این در حالی است که زنجیره‌ی تامین آن کوچک شده است. همین مورد به افزایش قیمت‌ها منجر شده است. سرمایه‌گذاران، شرکت‌ها و مصرف‌کنندگان توجه زیادی به بیت‌کوین دارند و تصور‌شان این است که بیت‌کوین بسیار سودآور بوده و توانایی ممانعت از تورم را دارد. افزایش محبوبیت منجر به تقاضای زیاد و در نتیجه افزایش قیمت می‌شود.

آینده ی بیت‌کوین چگونه است؟ بیت‌کوین به عنوان یک روش پرداخت هزینه‌ی کالا یا خدمات در کسب و کارهای گوناگون روز به روز پذیرش بیشتری را از جانب کاربران دریافت می‌کند. اکنون بسیاری از بازرگانان و تجار و همچنین فروشگاه‌ها پرداخت به صورت بیت‌کوین را پذیرفته‌اند و این فهرست هم با گذشت زمان گسترش پیدا می‌کند. البته به دلیل برخی از مشکلات، احتمال اینکه بیت‌کوین در آینده‌ی نزدیک بتواند نقش پول رایج مردم را بازی کند بسیار کم است اما این طور به نظر می‌رسد که بیت کوین راه‌کار خوبی برای ذخیره‌سازی ارزش باشد. دلیل این ماجرا هم  افزایش دوره‌ای قیمت بیت‌کوین و تغییر ناپذیری آن است. البته نباید از نظر دور داشت که قوانین حوزه‌ی رمز ارز‌ها بزرگ‌ترین مانع در زمینه‌ی موفقیت این ارز دیجیتال محسوب می‌شوند.

آیا بیت‌کوین ارزش سرمایه‌گذاری دارد یا خیر؟ اگر شما چنین قصدی دارید اول از همه باید به این سوال جواب بدهید که قصد سرمایه‌گذاری روی رمز ارز‌ها را دارید یا خیر. نکته‌ای که باید بدانید این است که سرمایه‌گذاری در دنیای رمز ارز‌ها با سرمایه گذاری روی مسکن، طلا یا بورس بسیار متفاوت است. اگر فردی با ریسک‌هایی که در این نوع سرمایه‌گذاری وجود دارد مشکلی نداشته باشد، می‌تواند رمز ارز مناسب خود را انتخاب کند که در این بین بیت‌کوین بسیار محبوب و شناخته‌شده است. مضاف بر این که بیت‌کوین دریچه‌ای به سوی تحول در دنیای اقتصادی و پولی بوده و طی سال‌های اخیر هم رشد قابل توجهی از خود نشان داده است. حتی یکی از افراد بسیار مطلع در این زمینه می‌گوید: احتمال پذیرش بیت کوین به عنوان یک دارایی دیجیتال از سایر رمز ارز‌ها بیشتر است.