9 دقیقه

بلک فرایدی یا همان جمعه سیاه، در واقع یک روز بخصوص برای انواع حراج و تخفیف است. این رسم که به طور کلی مربوط به آمریکا می‌شود، امروزه در بسیاری از کشورها از جمله ایران برگزار می‌شود، اما شما تا چه حد با پیشینه بلک ‌فرایدی آشنایی دارید؟ آیا می‌دانید جمعه سیاه دقیقا در چه روزی برگزار می‌شود؟

سنت بلک فرایدی با اهداف خیلی خاصی برگزار می‌شود. جالب است بدانید خشونت در این روز نیز چندان غریب نیست و تقریباً هرساله خشونت‌های بسیاری در این روز شکل می‌گیرند. ما در این مقاله سعی کردیم به تعدادی از این سوالات پاسخ دهیم و زمان برگزاری بلک فرایدی را به طور دقیق مشخص کنیم. بنابراین این مقاله را تا انتها بخوانید تا با  فلسفه‌ی این رویداد آشنا شوید.

در روز بلک فرایدی چه اتفاقی می‌افتد؟

بلک فرایدی یا جمعه سیاه، روزی است که تمام فروشگاه‌ها تمامی اجناس خود را به حراج می‌گذارند. در این روز، فروشندگان محصولات خود را با تخفیف ویژه به فروش می‌رسانند. این تخفیف فرصت خوبی است برای افرادی که می‌خواهند، انواع محصولات را با قیمت خیلی پایینی خریداری کنند؛ در واقع یکی از اهداف این رویداد، همین است. هدف اصلی این سنت این است که افراد کم درآمد و یا فقیر بتوانند با هزینه‌های بسیار کم، محصولات خوبی خریداری کنند.

در این روز، هر محصولی که فکرش را بکنید با تخفیف ویژه به فروش می‌رسد؛ از خوراک و پوشاک گرفته تا لوازم الکترونیکی و لوازم منزل. محدودیتی در جمعه سیاه وجود ندارد و تمام محصولات، می‌توانند با تخفیف زیاد به فروش برسند. در آمریکا این روز تعطیل رسمی نیست، اما اکثر شرکت‌ها به کارمندان خود مرخصی می‌دهند. تمامی افراد در این روز مشغول خرید می‌شوند و خیابان‌ها بسیار شلوغ می‌شوند؛ مخصوصاً در آمریکا که خاستگاه این سنت است، شاهد شلوغی‌های بسیاری در خیابان‌ها هستیم.

زمان برگزاری بلک فرایدی

تاریخ جمعه سیاه دقیقا مصادف با آخرین جمعه ماه نوامبر است؛ در واقع در آمریکا روز بعد از روز شکرگزاری، بلک ‌فرایدی نامیده شده است. تاریخ تقریبی این رویداد در ایران، اوایل آذرماه می‌شود، اما علت شکل گیری این سنت در این تاریخ چیست؟ طبق تاریخ میلادی، سال رو به پایان است و تمام افراد نیاز دارند تا وسایل خود را نو کنند. همه افراد در روزهای آخر سال در تکاپو هستند تا لباس‌های نو بخرند و وسایل کهنه خود را تغییر بدهند؛ به همین دلیل بلک ‌فرایدی شکل گرفته است تا تمام مردم فرصت داشته باشند با قیمت‌های بسیار مناسب، هر چه را که می‌خواهند خریداری کنند.

البته این تاریخ تنها برای کسانی که  سال نو میلادی را جشن می‌گیرند و در کشورهای اروپایی و آمریکایی زندگی می‌کنند، مفید است؛ چرا که در ایران تاریخ بلک فرایدی، اوایل آذرماه است و تا سال نو شمسی فاصله بسیار زیادی دارد؛ بنابراین چنین روزی برای خرید عید نوروز مناسب نیست! اما در هر صورت بسیاری از فروشگاه‌ها نیز در ایران، تخفیف‌های بسیار ویژه می‌گذارند تا هم خودشان سود ببرند و هم مردم بتوانند خرید کنند.

در این روز یک تخفیف ویژه می‌تواند از تخفیف ۱۰ درصدی شروع شود و در بعضی فروشگاه‌‌ها تا تخفیف‌های ۸۰ درصدی هم برسد! نا گفته نماند بیشترین سود سالانه‌ی فروشگاه‌ها از همین جمعه‌ی سیاه به دست می‌آید.

تاریخچه کلمه‌ی بلک فرایدی

حتماً برای شما هم این سوال پیش آمده است که چرا نام بلک ‌فرایدی انتخاب شده است؟ اصلا این نام از کجا به وجود آمده است؟ باید بگویم تاریخ‌های بسیار مهمی وجود دارند که از آن‌ها با عنوان بلک فرایدی یا جمعه سیاه یاد شده است، اما یکی از مهمترین و اولین تاریخ‌ها به سال  ۱۸۶۹ مربوط می‌شود.

در زمان جنگ داخلی آمریکا و پس از این که جنگ پایان یافت، زمان آن بود که یک دوره ۱۲ ساله برای بازسازی آمریکا در نظر گرفته شود؛ به این ترتیب ایالت‌هایی که شکست خورده بودند مورد بازسازی ایالت‌های شمالی قرار گرفتند. دو تن از زمین خواران در آن زمان بودند که تلاش کردند تا طلا را احتکار کنند، آن‌ها مقدار بسیار زیادی از طلا را از بازار خریداری کردند؛ به این ترتیب توانستند سود بسیار زیادی را از این کلاهبرداری بدست بیاورند.

متاسفانه دولت وقت، خیلی دیر متوجه این موضوع شد، سپس سعی کرد با روانه کردن مقدار زیادی طلا به بازار، قیمت طلا را ثابت نگه دارد، اما دیگر کار از کار گذشته بود و زندگی خیلی‌ها با این کلاهبرداری نابود شده بود؛ از این رو روز ۲۴ سپتامبر ۱۸۶۹، بلک فرایدی یا جمعه سیاه نامیده شد. این یک مورد از جمعه‌های سیاه در طول تاریخ است که با این نام از آن یاد می‌شود، اما بلک فرایدی که در آن حراج‌های ویژه و تخفیفات ویژه وجود دارد، از سال ۱۹۵۲ تا کنون به طور رسمی در آمریکا برگزار می‌شود. نه تنها در آمریکا، بلکه در بسیاری از کشورها از جمله ایران، کانادا، روسیه، آلمان، برزیل، سنگاپور، بریتانیا، مکزیک، هند، رومانی و… نیز برگزار می‌شود.

فروشندگان سودجو در جمعه سیاه

این نکته قابل ذکر است که هم اکنون با شروع بیماری کرونا و اعمال محدودیت‌ها، بسیاری از کسب و کارها از حالت آفلاین به حالت آنلاین تغییر کردند. از این رو بلک ‌فرایدی امسال نیز به صورت آنلاین بیشتر به چشم می خورد، اما چیزی که در بلک فرایدی بسیار آزار دهنده است، این است که در کسب و کار های آفلاین و آنلاین فروشندگانی بسیار سودجو وجود دارند. این افراد چهره و هدف این رویداد را به کلی نابود می‌کنند.

در واقع هدف اصلی از برگزاری بلک فرایدی این است که اگر فردی توانایی مالی بسیار خوبی ندارد، بتواند برای سال جدید لوازم مورد نیاز خود را با قیمت خیلی پایین تهیه کند، اما برخی از فروشندگان به این موضوع توجه نمی‌کنند. جالب است بدانید در بسیاری از کشورها همچنان جمعه سیاه به طور درست فرهنگ سازی نشده است. بسیاری از فروشندگان چند روز قبل از بلک فرایدی یا از روز پنجشنبه، شروع به تخفیف دادن می‌کنند.

در واقع شگردی که آن‌ها استفاده می‌کنند به این شکل است که از چند روز قبل، قیمت‌های محصولات را بسیار بالا می‌برند، سپس در روز بلک فرایدی تخفیفی روی محصولات می‌گذارند، اما اگر منطقی به قضیه نگاه کنیم، در واقع هیچ تخفیفی در کار نیست. آن‌ها فقط نسبت به قیمت بالا برده شده تخفیف داده‌اند. مثل این می‌ماند که شما همان محصول را با همان قیمت قبلی خریداری کرده باشید. این تنها یکی از سوء استفاده‌های فروشندگان سودجو است.

خشونت در جمعه سیاه

در بسیاری از کشورها به خصوص آمریکا در روز جمعه سیاه، خشونت‌ها و درگیری‌های بسیار شدیدی به وجود می‌آید. تمام این درگیری‌ها به خاطر خرید یک سری محصولات است که تحقیقات بسیار ویژه‌ای دارند. ما در اینجا به چند مورد از مهمترین درگیری‌ها در سال‌های مختلف اشاره کرده‌ایم.

  • در سال ۲۰۱۰ در یک فروشگاه زنجیره‌ای به نام وال مارت، درگیری‌های بسیار شدیدی به وجود آمد. در این درگیری ۱۰ نفر کشته و ۱۱۱ نفر مصدوم شدند.
  • در سال ۲۰۰۸ یکی از نگهبانان فروشگاه وال مارت با وزن حدود ۱۲۲ کیلویی زیر پای ۲ هزار نفر از افراد جان باخت. این ۲۰۰۰ نفر قصد داشتند وارد این فروشگاه شوند.
  • در سال ۲۰۱۰ به قدری خشونت مراجعه کنندگان به فروشگاه ها زیاد بود که کارمندان مجبور به خروج اضطراری شدند.
  • در سال ۲۰۱۶ سه نفر در ایالت‌های مختلف، مورد شلیک قرار گرفتند و یکی از آن سه نفر نفر فوت کرد.

این‌ها تنها موارد محدودی از جرایم و خشونت‌ها در بلک فرایدی بودند. مسئولین تمام کشورها باید به فکر فرهنگ سازی بلک فرایدی و جمعه سیاه در کشورشان باشند؛ چراکه با وجود این خشونت‌ها و فروشندگان سودجو، هدف اصلی جمعه سیاه هیچ وقت محقق نمی‌شود. تمام این اتفاقات باعث شده است تا هدف اصلی ایم رویداد در این بین گم شود و هیچ کس به فکر افراد بی‌خانمان و کم درآمد نباشد.

امیدوارم اطلاعات خوبی را درباره بلک ‌فرایدی کسب کرده باشید. به نظر شما چه راهکارهای مفیدی میتوان برای فرهنگ ‌سازی بلک‌ فرایدی ارائه داد؟