6 دقیقه

امروزه با سرعت گرفتن پیشرفت علم و پیشتازی تکنولوژی و فناوری، تغییرات گسترده‌ای در جهان پیرامون‌مان اتفاق می‌افتد که بقای کسب و کار ما، ضرورت سازگاری با این تغییرات را ایجاب می‌کند. اگر مدیران و صاحبان کسب و کار از این حرکت رو به جلو، عقب بمانند و خود و سازمان‌شان را با روش‌ها و تکنولوژی‌های جدید به روز نکنند، از مسیر پیشرفت باز مانده و حتی ممکن است با شکست و ناکامی رو به رو شوند، پس برای ادامه دادن، پیشی گرفتن از رقبا و موفق شدن، چاره‌ای نیست جز این‌که بهای آن را بپردازیم و بهای آن آشنایی با علم روز، مفاهیم، ابزارها، تجهیزات و فناوری‌هایی است که به موفقیت بیشتر ما در کارمان کمک می‌کند. یکی از مفاهیمی که هر مدیر و یا صاحب کسب و کاری باید بداند، با آن آشنایی داشته و از آن در تصمیم‌گیری‌هایش استفاده کند، مفهوم هوش تجاری است. با ما همراه باشید تا بیشتر در این خصوص بدانید.

هوش تجاری چیست؟

تعاریف متفاوتی از هوش تجاری وجود دارد که همه، یک مفهوم را منتقل می‌کنند و ما در این‌جا به زبان ساده برای‌تان بازگو می‌نماییم:

هوش تجاری(Business Intelligence) که آن را به اختصار BI می‌نامند، یک فرایند است که در آن با استفاده از تکنولوژی و نرم افزارهای خاص، می‌توان داده‌های یک کسب و کار یا سازمان را تحلیل کرده و از آن‌ها اطلاعات عملی به دست آورد. این نرم افزارها داده‌های خام، یک کسب و کار را به شکل‌های بصری و قابل نمایشی همچون: نقشه، چارت، نمودار، گراف، گزارش، داشبورد و … تبدیل می‌کنند تا مدیران و تصمیم‌گیرندگان سازمان، با استفاده از این اطلاعات، بتوانند تصمیمات مقتضی را برای سازمان خود بگیرند.

در واقع یک مدیر، داده‌هایی که از منابع داخلی و خارجی شرکت خود به دست آورده است را با استفاده از ابزارها، روش‌ها، اپلیکیشن‌ها و نرم‌افزارهای هوش تجاری تحلیل می‌کند و از اطلاعات به دست آمده، برای تصمیم‌گیری‌های آتی سازمان بهره می‌گیرد.

این نکته را به خاطر داشته باشید که استفاده از ابزارهای هوش تجاری، کاملا به اندازه و بزرگی سازمان یا کسب و کار شما بستگی دارد؛ به عنوان مثال در سازمان‌های کوچک، از تمامی ابزارها و روش‌های هوش تجاری استفاده نمی‌شود و فقط بعضی از آن‌ها کاربرد دارد؛ در حقیقت استفاده از این تکنیک‌ها و چگونگی بهره بردن از آن‌ها در هر سازمانی نسبت به سازمان دیگر متفاوت است.

استفاده از هوش تجاری توسط مدیران، چه مزایایی دارد؟

مدیران سازمان‌هایی که برای تحلیل اطلاعات خود از ابزارهای هوش تجاری استفاده می‌کنند، نسبت به سایرین، مزیت رقابتی داشته و عملکرد بهتری دارند. دیگر مزایای آن عبارتند از:

  • شناخت نقاط قوت و ضعف سازمان
  • به دست آوردن گزارش‌های سریع و کاربردی از سازمان
  • بالا رفتن رضایت مشتریان
  • کمک به بهره‌وری بیشتر سازمان و افزایش سودآوری
  • کمک به مدیران جهت تصمیمات مقتضی در کمترین زمان
  • سرعت بخشیدن به بازگشت سرمایه
  • افزایش میزان فروش
  • کاهش هزینه‌های مربوط به نیروی انسانی

تفاوت هوش تجاری (Business Intelligence) با تجزیه و تحلیل تجاری ( Business Analytics) :

هوش تجاری، تجزیه و تحلیل توصیفی نیز نامیده می‌شود، چون وضعیت شرکت را توصیف می‌کند. کارشناسان هوش تجاری در سازمان، با تجزیه و تحلیل اطلاعات تنها به شما می‌گویند که وضعیت سازمان شما در گذشته چگونه بوده و وضعیت فعلی آن چگونه است؟ در واقع وضعیت گذشته و فعلی سازمان را برای‌تان توصیف می‌نمایند.

اما آن‌ها این را به شما نمی‌گویند که وضعیت آتی سازمان شما چگونه خواهد بود و در آینده چه رویداد‌هایی در انتظار سازمان شماست.

مایکل فورمن گرمن که استاد مدیریت عملیات و تصمیم‌گیری در دانشگاه دیتون اوهایو است؛ در این رابطه می‌گوید: “هوش تجاری به شما نمی‌گوید که چه باید بکنید؛ بلکه به شما می‌گوید که یک کسب و کار، قبلاً چگونه بوده است و در حال حاضر چگونه است؟”

در مقابل، تجزیه و تحلیل تجاری یا BA  فرایندی است که با استفاده از تکنولوژی و نرم افزار داده‌ها، وضعیت آتی سازمان شما را پیش بینی می‌کند و به شما می‌گوید که در آینده، چه اتفاقاتی برای کسب و کارتان خواهد افتاد.

به طور خلاصه BI یا هوش تجاری، یک فرایند است که داده‌ها را تحلیل کرده و در قالب اطلاعات عملی به شما می‌دهد، اما BA یا تجزیه و تحلیل تجاری، بیشتر اشاره به شخصی دارد که بر مبنای این اطلاعات، برای بیزینس شما راه حل پیدا می‌کند، حتی می‌توانیم بگوییم که BA یکی از اجزای فرایند BI محسوب می‌شود.

حال که با مفاهیم هوش تجاری و تجزیه و تحلیل تجاری آشنا شدید، حتما می‌دانید که برای رشد و پیشرفت سازمان‌تان نیاز دارید تا از این ابزارها بهره برده و از این تکنولوژی‌ها استفاده کنید. از این طریق می‌توانید با وضعیت گذشته، فعلی و آینده‌ی سازمان‌تان مواجه شده، آن‌ها را با هم مقایسه کرده و تصمیمات بهتری بگیرید.